Ustawodawstwo Ukrainy przewiduje odpowiedzialność za przestępstwa popełnione przez cudzoziemców na jej terytorium. W rzeczywistości obywatele innych państw mają na Ukrainie podwójny status prawny. Z jednej strony podlegają jurysdykcji swojego kraju, z drugiej strony muszą przestrzegać ustawodawstwa naszego kraju.
W ustawodawstwie ukraińskim istnieje szereg przepisów, które przewidują odpowiedzialność cudzoziemców za popełnione przez nich przestępstwa. W szczególności tzw. przestępstwa „imigracyjne” to: przebywanie na Ukrainie z nieważnym paszportem lub dowodem osobistym, nieterminowa rejestracja miejsca zamieszkania oraz naruszenie zasad zatrudnienia. Wszystko to pociąga za sobą odpowiedzialność administracyjną.
Rodzaje przestępstw „imigracyjnych”
Wykroczenia administracyjne o charakterze imigracyjnym obejmują wszelkie działania lub zaniechania cudzoziemców, które są sprzeczne z wymogami ukraińskiego ustawodawstwa w tym zakresie.
Podstawą do pociągnięcia do odpowiedzialności administracyjnej mogą być następujące naruszenia prawa przez cudzoziemców:
- pobyt bez dokumentów uprawniających do pobytu na Ukrainie na podstawie nieważnych dokumentów lub dokumentów, których okres ważności upłynął;
- zatrudnienie bez odpowiedniego zezwolenia;
- nieprzestrzeganie ustalonej kolejności przemieszczania się i zmiany miejsca zamieszkania;
- uchylanie się od wyjazdu z Ukrainy po upływie odpowiedniego okresu pobytu;
- nieprzyjazd bez ważnych powodów do określonego miejsca studiów lub zatrudnienia po wjeździe na Ukrainę w określonym terminie;
- umyślne niezastosowanie się cudzoziemca lub bezpaństwowca do decyzji uprawnionego organu państwowego o zakazie wjazdu na Ukrainę.
Prawo przewiduje kary za popełnienie wyżej wymienionych wykroczeń administracyjnych. Przedstawiciele organów kontroli państwowej, po wykryciu popełnionego przestępstwa, sporządzają protokół, w którym takie przestępstwo jest odnotowywane. Następnie cudzoziemiec winny wykroczenia podlega karze grzywny, której wysokość również reguluje prawo.
Należy zauważyć, że w 2018 roku wprowadzono zmiany do Kodeksu Ukrainy o wykroczeniach administracyjnych. Tak, dziś minimalna kara administracyjna za wymienione wykroczenia wynosi około 1700 UAH i może wzrosnąć do 5400 UAH.
Jak pokazuje praktyka, ustalenie wysokości grzywny uzależnione jest od wielu okoliczności i jest ustalane według uznania osoby uprawnionej, która decyduje o jej nałożeniu. Jednak dość często wysokość grzywny jest nadmiernie wysoka. Wynika to z faktu, że kwestia ta nie jest regulowana przepisami prawa. Dlatego, aby uniknąć nadużyć ze strony osób uprawnionych, warto poznać swoje prawa i powołać się na okoliczności łagodzące np. popełnienie przez cudzoziemca wykroczenia administracyjnego po raz pierwszy, dobrowolne wystąpienie do właściwych organów o sporządzenie protokołu itp. . Cudzoziemcy nie zawsze jednak znają swoje prawa i całkowicie polegają na dobrej wierze osób uprawnionych.
Odpowiedzialność strony otrzymującej
Nie tylko cudzoziemcy mogą być ścigani za przestępstwa imigracyjne. Co do zasady, gdy cudzoziemcy sporządzają dokumenty na pobyt na Ukrainie, podaje się informację o osobie, która jest stroną przyjmującą. Osoby takie odpowiadają za określone rodzaje przestępstw związanych z pobytem cudzoziemców na terytorium Ukrainy. Przykładowo, zatrudniając cudzoziemca, pracodawca będzie odpowiedzialny za zatrudnienie cudzoziemca bez odpowiedniego zezwolenia.
Odpowiedzialność strony przyjmującej jest przewidziana w art. 204 Kodeksu Ukrainy o wykroczeniach administracyjnych. Podstawą pociągnięcia tych osób do odpowiedzialności administracyjnej są więc:
- Naruszenie przez funkcjonariuszy przedsiębiorstw, instytucji i organizacji, niezależnie od formy własności, w tym zagranicznych podmiotów działalności gospodarczej działających na terytorium Ukrainy, przez osoby fizyczne – przedsiębiorców korzystających z pracy najemnej, ustalonej procedury zatrudniania, przyjmowania cudzoziemców oraz osób do szkolenia bez obywatelstwa, zapewnienia im mieszkania, a także innych naruszeń, jeśli w jakikolwiek sposób pomagają cudzoziemcom i bezpaństwowcom uniknąć opuszczenia Ukrainy po zakończeniu ich pobytu lub mają na celu ich nielegalną rejestrację, przetwarzanie dokumentów dla rezydencja.
Strona przyjmująca ponosi odpowiedzialność administracyjną w taki sam sposób jak w przypadku cudzoziemców.
Wsparcie prawne w przypadku wykroczenia imigracyjnego
Nie należy lekceważyć obecności prawnika podczas sporządzania zawiadomienia o wykroczeniu administracyjnym. Jak już wspomniano, cudzoziemcy nie zawsze znają swoje prawa, dlatego nie mogą się bronić. Niestety często zdarzają się przypadki, gdy obcokrajowiec ma zakaz wjazdu na Ukrainę. W 70% przypadków takiej decyzji można by było uniknąć, ponieważ zasada stosowania sankcji w postaci zakazu wjazdu nie jest obligatoryjna do zastosowania, a jedynie dyspozytywna i daje możliwość, a nie obowiązek.
