Na wstępie należy zauważyć, że Ustawa Ukrainy „O obywatelstwie Ukrainy” określa szereg warunków dla osób ubiegających się o przyjęcie obywatelstwa ukraińskiego, wśród których jest opanowanie języka państwowego. Cudzoziemiec musi udokumentować swój poziom znajomości języka ukraińskiego.
Wcześniej takim dokumentem było świadectwo znajomości języka państwowego, które było wydawane przez placówki oświatowe lub odpowiednie lokalne organy władzy wykonawczej lub samorządu lokalnego (np. we Lwowie takie świadectwa można było uzyskać po odbyciu rozmowy kwalifikacyjnej w Wydział Edukacji Wydziału Polityki Humanitarnej Lwowskiej Rady Miejskiej). Jednak w związku z uchwaleniem Ustawy Ukrainy „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako języka państwowego”, od teraz cudzoziemcy muszą przystąpić do egzaminu na stopień znajomości języka ukraińskiego, aby ubiegać się o obywatelstwo . W związku z tym głównym dokumentem, który potwierdzi znajomość języka przez cudzoziemca, jest państwowy certyfikat na stopień opanowania języka państwowego.
W celu zatwierdzania standardów języka ukraińskiego oraz organizowania i przeprowadzania egzaminów powołano specjalną Narodową Komisję ds. Standardów Języka Państwowego. To Komisja opracowuje wymagania dotyczące poziomów biegłości językowej, opracowuje zadania i określa tryb przeprowadzania egzaminów.
Jak zdać egzamin na znajomość języka państwowego?
Egzamin z języka ukraińskiego składa się z części ustnej i pisemnej, które przeprowadzane są przy użyciu sprzętu komputerowego. Procedura egzaminacyjna dla cudzoziemców zamierzających uzyskać obywatelstwo ukraińskie oraz dla osób, które muszą posługiwać się językiem ukraińskim przy wykonywaniu obowiązków służbowych jest taka sama i wygląda następująco:
1) kandydat musi przybyć do wyznaczonego miejsca egzaminu;
2) kolejnym krokiem jest rejestracja na oficjalnej stronie internetowej Komisji poprzez osobiste konto elektroniczne;
3) badanie bezpośrednie;
4) ocena wyników i podejmowanie decyzji na podstawie wyników egzaminu.
Należy zauważyć, że sam egzamin odbywa się w formie anonimowych testów, w związku z czym kandydat nie może robić żadnych notatek, które mogłyby zidentyfikować konkretną osobę. Z reguły egzamin dla cudzoziemców zamierzających uzyskać obywatelstwo ukraińskie jest płatny. Z góry opłata za taki egzamin wynosi 492 hrywny.
Część pisemna egzaminu składa się z zadań testowych i napisania tekstu na zadany temat. Zakłada się, że pozycje testowe sprawdzane są automatycznie, a tekst pisany sprawdzany jest przez egzaminatora. Część ustna składa się z monologu zgłaszającego i jego dialogu z egzaminatorem na określony temat. Kompilacja części ustnej egzaminu odbywa się z wykorzystaniem komunikacji wideo i nagrania audio.
Po ocenie wyników egzaminu Komisja podejmuje decyzję o przyznaniu lub nieprzyznaniu certyfikatu państwowego. O wynikach egzaminu należy poinformować kandydata na swoim koncie elektronicznym nie później niż 15 dni kalendarzowych po egzaminie. W przypadku pomyślnego zdania egzaminu cudzoziemiec otrzymuje zaświadczenie państwowe ważne bezterminowo.
Jeśli z jakichś powodów kandydat nie zda egzaminu, można go powtarzać wielokrotnie, ale nie częściej niż raz na cztery miesiące. Cudzoziemiec ma również prawo odwołać się od wyników egzaminu.
Wymóg potwierdzenia poziomu znajomości języka ukraińskiego nie dotyczy:
- osoby zasłużone dla Ukrainy (w szczególności te, które służą w Siłach Zbrojnych Ukrainy i zostały odznaczone odznaczeniem państwowym);
- osoby, których przyjęcie obywatelstwa leży w interesie państwa dla Ukrainy.
Cudzoziemcy tacy mają jednak obowiązek nauki języka w ciągu roku od dnia nabycia obywatelstwa.
Należy pamiętać, że od maja 2021 r. Komisja zatwierdza zadania na egzamin z języka ukraińskiego. Egzamin bezpośredni rozpocznie się 16 lipca 2021 r., zgodnie z normami Ustawy Ukrainy „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako języka państwowego”.
